7.12.16

"Levamos un animal dentro, pero non son partidaria de ser dona dun bicho"


Paula Carballeira (Maniños-Fene, 1972) acaba de chegar a súa terra tras unha produtiva estanza que a levou a Centroamérica, en concreto a Costa Rica, para participar nun festival de narrativa oral no que deu a coñecer a súa faceta de contacontos. Nesta ocasión os bolos que está a facer por Galicia son para espallar os poemas o máis recente do seus libros: Nunca mascotas (Costa Oeste - Galaxia). Trátase dun pequeno libro, de acordo con casos reais, onde os animais cobran un especial protagonismo no que teñen un lado simpático ou xerar inquietude.

Roque Soto
- Aínda que a palabra poida producir confusión, vivimos un tempo de zoofilia?
- Si, hai moito amor aos animais. Para min esa relación é un acto de humildade neste mundo, máis cando persoalmente dedícome ao eido artístico, onde, por certo, o ego humano está moi presente e tamén ten un amplo protagonismo a comunicación humana. A relación cos animais, no meu caso, semella un exercicio de humildade porque hai que estar moi centrada para observar o que pasa ao redor. Moi poucas veces temos en conta aos animais a non ser para sometelos o aproveitarnos dos seus recursos. Realmente eles dan leccións de vida, de como comportarse uns cos outros, de convivencia, de actitude, que hoxe en día son misteriosas. Nunha sociedade tecnicamente avanzada hai cousas básicas que non resolvemos e que teñen que ver con nós, os humanos, que dominamos os animais, cando en realidade somos moi animaliños. 
- Por que o título Nunca mascotas?
- Este libriño de poesía responde a una forma diferente de mirar aos animais, dende unha ollada máis acorde cos sentimentos, coa necesidade de liberdade para os que chamamos irracionais, pois mascota quere dicir escravitude, estar ao servizo de alguén. Levamos un animal dentro e polo tanto non son partidaria desa costume de ser dona dun bicho. Ás veces, e coincido con bastante xente, no caso do meu gato, eu son a súa mascota. Adóptame el a min, non eu a el.
- Nos poemas nótase que os animais adoptan hábitos humanos
-Si que é verdade, porque as persoas reproducimos comportamentos animais como animais que somos. Pero hai veces que a civilización non é tan positiva. Hai que mirar un pouco eses comportamentos dos animais para saber como cando una casa queda libre a ocupamos, como marcamos a territorialidade, costumes que teñen moitos animais que parecen dicir isto e o meu territorio de aquí non pasen.
- Vostede recorda que o libro está dirixido en especial á xuventude
- O contacto cos animais facilita un mellor coñecemento do mundo, pero tamén leva a un mellor coñecemento deles. Esas especies de berros, de chamadas de atención, de revindicacións, eses comportamentos da xente nova que tanto nos molestan, son chamadas de atención. Eu creo que a través do coñecemento dos animais pódese chegar a comportamentos que serían positivos para os adolescentes.
- Un libro de poucas páxinas, pero intenso
É un libro pequeno. Deille moitas voltas, pois eu escribo máis narrativa. Dubidei moito, pois dicía: está ben, pero que pensará o resto. Na narrativa tiña máis armas para dicir isto está ben feito, pero na poesía fáltame esa confianza. Pero vexo que atrae que se lee o libro, polo tanto pagou a pena o libriño.
- Cre que os animais rillarían con gusto o libro?
-Eu creo que o comerían con gusto. Que tamén é una forma moi bonita, moi poética: comer a literatura. Non sei que pensan os animais, aínda que me poida poñer no seu lugar, pero é bo que de cando en vez cambiemos o punto de vista. E que non falte, os animais cando ti te preocupas por eles, gústalles.


Publicado por Atlántico Diario (Vigo)

1.7.16

A historia de nunca acabar

Agora co verán, xentes do África negra, a miúdo os máis fortes e mozos -pois son a esperanza das súas familias-, homes, mulleres e nenos, aproveitan a en teoría bonanza climatolóxica para emprender a viaxe en busca de mellores horizontes onde asentarse e buscar unha saída ás súas miserias. 

As mafias, ás veces con apoio oficial, montan o seu negocio para traficar como nos mellores tempos dos negreiros, diso os europeus sabemos unha morea. O resultado desas viaxes queda recollido nas noticias dos medios de comunicación que ao final tamén contribúen a que os mortos formen parte dunha crónica negra evitable, pero que ninguén impide. Cando rematarán esas travesías de morte? Coido que hai para longo. 

Trátase dun tráfico máis, un negocio, como os de armas, drogas, mulleres. Tráfico que creceu nos últimos anos gracias as guerras que prenden en  parte do mundo, en especial en Oriente, onde escapan millóns de persoas fuxindo dunha morte segura baixo o fundamentalismo musulmán, pero tampouco é doada a agonía que terán que pasar nos campos eufemísticamente chamados de refuxiados en países máis desenvoltos en teoría. Mentras segue a crecer o diñeiro que cae en mafias por ese tráfico humano, do que son partícipes algúns gobernos corruptos e infames que hai polo terra que nos acolle.

10.6.16



Unha diatriba

Desde fai bastante tempo me permito a liberdade de non ler a prensa que se edita en Galicia, agás algunhas excepcións que non veñen ao caso. Por que? Estou farto das voces dos seus amos en que se converteron desde fai tempo as empresas xornalísticas con sede en Galicia, senón é que sempre o foron. Iso si, son demócratas, pois alternan a política se hai cambios, polo menos desde a denominada autonomía en Galicia. É dicir, hai que adaptarse ao que é do césar.

Se primeiro foi o goberno de Albor, a seguir foron os de Laxe, Fraga, Touriño e Feijoo, tempos nos que unhas empresas de comunicación medraron, outras non, e bastantes xornalistas preferiron os despachos oficiais ás redaccións feitas con escribintes recollidos mediante contratos lixo.

De cando en vez hai críticas contrastadas, obxectivas e de calidade, mais cando semella que van polo camiño axeitado, ao final todo se converte en papel mollado polo interese. As veces hai que armar barrullo para recoller o cacho de pastel que é necesario para manter os diarios e non caer en picado por falta de diñeiro.

A maioría dos políticos pensa que os medios de comunicación son o cuarto poder que vela pola limpeza do sistema, cando a realidade é ben diferente. O carto poder é unha abstracción porque os medios de comunicación constitúen reinos taifas que en canto poden utilizan tódalas as influenzas para atacar os da súa especie como se pode ver periodicamente nesas guerras que manteñen sobre todo os grandes grupos mediáticos, os medianos e os pequenos.

As relacións entre política e comunicación veñen de lonxe, se facemos historia o soldado que reventou para dar a noticia da vitoria de Maratón na Grecia antiga foi un dos pioneiros nesa trama.
Mais non son políticos todos os que locen, tamén hai cantidade de empresas que reparten a esportas o seu imposto de travesía anual. Na cidade onde vivo, Vigo, hai varias que por ser punteiras e exemplares coñecerédelas, Citroën -á que rende pletesía ata a Coroa-, Abanca, El Corte Inglés, Pescanova -hoxe en 
declive e coas ínfulas dos seus dirixentes polo chan- ou determinados grupos enerxéticos saqueadores a tope. Forman parte dun cuadrilátero nos que os mamporros se suavizan a golpe de diñeiro.

Hai que ver como algúns xornalistas de carreira ou intrusos engadidos perden o cú a hora de facerse coa franquicia da información da empresa de turno intocable a hora de ser criticada.

Hai outros nomes menos sonoros pero iguais de trincóns de cacho de pastel de poder. Ti dasme diñeiro, eu publicidade e presenza. Diso saben moito as seccións administrativas dos diarios que non compro, máis que das condicións de traballo dos que teñen ao lado, excepto os directivos que se adaptan ao xogo de intereses tan habituais nos medios de comunicación. Onde está a liberdade de expresión, onde o xornalismo de investigación, onde os valores democráticos. Onde está o informar, formar e entreter, pois das tres derradeiras penso que non se aplican e son sustituídas pola palabra despistar.

Así que para rematar, volvo a insistir en que renego da vasalaxe aos medios de comunicación e dos xornalistas vendidos que cobran por enganarnos, aínda que eu non creo neles, mais habelos hainos.

20.5.16




Si sabe, pero non vota

Pois si, hai motivos para que nas próximas eleccións xerais, previstas para o próximo 26 de xuño, moitas persoas non acudan a depositar o voto, porque xa están tan cansas que nin recorren ao voto denominado "gamberro". Tal é a inoperancia de todos os políticos, que unha alta porcentaxe dos españois non está disposto a gratificar a quen non llo merecen. Esta é unha apreciación que pode resultar peregrina, porque non está apoiada en estudos, enquisas ou outros métodos que os políticos e os seus aliados utilizan a miúdo para mostar por onde poden ir os votos que tratan de levar ao seu horto.

Pero, tamén cansan as enquisas e avances de intención de voto, porque son interesados na maioría dos casos, e unha excelente fonte de ingresos para as empresas e axencias que as realizan. 

Por tanto, non é necesario ningún tipo de investigación para saber que o paro é a primeira das preocupacións de quen son chamados ás urnas. A taxa é de case un 21%, cando a media europea comunitaria está na metade. Outras son corrupción, crise económica, recortes sociais (sanidade, educación, dependencia), pensións, acceso á vivenda, medio ambiente e inmigración -non son todas as que están-. En fin unhas problemáticas que se repiten no tempo, goberne quen goberne, sen visos dunha solución adecuada sen traumatismos para ninguén. 

29.3.16


De Lugo

Do seu vocabulario da condición das distintas parcelas agrarias, vese ben o amor do lugués polos seus prados e labradíos, aos que viches con adxectivos humanados, e moitas veces acariciadores. Nostálxico, modérao no sentimental a súa capacidade razoadora. Se emigrou, quere volver; pero tamén se consola iluminando paisaxes na memoria, lembrando romarías, e celebrándoas onde vive, con gaita ao fondo. 



A terra dos lucenses é como un gran reino antigo, tendido desde a montaña das neves perpetuas á onda mariña. Montes ásperos, espesos bosques, fértiles vales, anchos ríos e a claridade cantábrica. E ademais das cidades que ven sobre a terra, secretas urbes mergulladas, como a de Valverde baixo a lagoa de Cospeito. Hai tesouros ocultos, gardados por fadas ou por mouros. A xente co seu escuro acento, canta alegre ou melancólica, segundo os días.


Lugo
Álvaro Cunqueiro
Dor dos vellos

A condición de veterano lector de diarios de todo tipo non me impide ás veces que as malas noticias fagan madeixa na miña capacidade de abraio ata o punto  de caer na desesperanza tras percorrer coa vista as columnas da información que chama a miña atención, sobre todo se está relacionada con esa vulnerabilidade de determinadas persoas que as conduce inevitablemente á morte sen que ninguén nin nada o evite. 

É talvez porque vivimos nunha cultura do sufrimento que converte a dor en espectáculo, en lugar de problema a solucionar, cando non violación dos dereitos elementais das persoas que son utilizadas como meros reclamos publicitarios das súas desgrazas.

Non, non, a culpa non a teñen os medios de comunicación social; pois si, é verdade que constitúen empresas do mercado da oferta e a demanda.  En realidade, desde hai tempo -se non foi sempre así-, constituíronse nun cuarto poder que loita pola obxectividade, a transparencia e a non manipulación das súas informacións, premisas básicas na defensa da liberdade e, por tanto, dos desfavorecidos, é dicir de quen escapa a calquera control, ata o punto que cando morren ninguén se decata, aínda que ao final son os medios quen cumpre o seu labor de informar sobre a realidade,  pois nada escapa á súa profesionalidade e eficencia.

O asunto vén a conto porque na cidade en que habito saíron algunhas noticias sobre a morte de 15 persoas soas nos seus domicilios nun prazo dunha semana máis ou menos, a maioría de idade avanzada, sobre as que ninguén soubo delas ata que se descubriu que faleceran na máis estrita soidade sen molestar a ninguén. Nin aos representantes da sanidade, dos servizos sociais ou da facenda pública que tanto vela polos intereses de todos. Será que hai outros problemas máis importantes, que se a multinacional Citroen vaise ou queda, se os estaleiros remontan ou non, se a alcaldía está corrupta segundo a oposición, que se a Xunta...

A situación descrita di moito dunha sociedade sobre informada á que xa non lle basta con recibir información do lugar máis afastado do mundo sobre a anécdota máis parva relacionada cun asunto miúdo ou das gravísimas desgrazas alleas recreadas con todo luxo de detalles, porque as novas tecnoloxías converteron ao receptor en emisor.

Basta con darse unha volta por internet para descubrir os millóns e millóns de informantes, opinadores e terroristas da palabra que se cren que están a descubrir unha nova arcadia que poden controlar como ese Chaplin vestido de ditador que xoga coa bóla do mundo coma se fose un balón.

O asunto está claro. Nótase que ata agora, o envellecemento da poboación e a dependencia de boa parte do sector de máis idade da pirámide de poboación aínda non estalou o suficientemente forte como para que tomen medidas adecuadas quen coas súas decisións pasan por eneiba do que denominan estado de benestar na nosa contorna máis próxima, por exemplo reducindo axudas ou privatizando servizos públicos, medidas que inflúen notoriamente en que os máis vellos atópense totalmente desamparados nunha sociedade supostamente civilizada, moi rica en hipocrisía, dende arriba a abaixo.


3.12.15

A historia de nunca acabar

Dende fai anos existe en moitos lugares do mundo a lacra do terrorismo asasino, que no caso de España xa ven de lonxe, pois cando semellou que finaba a dictadura do xeral Franco, una nova xeración de pistoleiros actuaba en nome dun país Vasco nacionalista e diferente ou a favor dun comunismo trasnoitado, pero ese salvadores non lle facían noxo aos métodos doutros camaradas da mesma calaña que por tendencia estaban no bando contrario, pero eran o mesmo: resentidos que sempre botan a culpa aos outros para levar a cabo a súas proezas asasinas.

Todo esto ven a conto dos acontecementos sanguentos e dolorosos dos atentados dos yihadistas en París, Túnez e outros países nos que sempre as víctimas son inocentes, como inocentes son eses miles de personas que se ven sempre atrapadas no medio de conflictos e que son utilizadas como propaganda para as feitorías duns e outros, cando non son masacrados ou esclavizados. 


Semella que a historia se repite outra vez, ahora que os yihadistas atacan por todas as partes, segue a producirse una especie de autoculpa por parte de xentes que fixeron o mesmo cando Hitler subiu ao poder. As comparacións son odiosas cando hai tempo por medio, e dicir una época distinta e distante, pero a ver se a sociedade reacciona con rapidez e non se enrola en discusión bizantinas que fan máis perigosos a uns terroristas perfectamente identificados que de momento xogan con ventaxe.


18.9.15


Enerxía que limpa

Nunha ocasión falando cun veciño da miña parroquia de nacemento, o home dicíame a grande riqueza que trouxo fai mais de 60 anos o embalse que ocupa a maior parte do val no que se asenta o lugar.  Pero dende o me punto de vista, e dicir dunha persoa que non é especialista no asunto, digo que a modernidade no está rifada coa pobreza en tódolos los sensos.

E se ben non estamos nos anos 40, aínda hai bastante que rascar pois o que antes era ditadura acorde cos principios do fascismo, agora hai un neocapitalismo que no caso desa presa construída onde nacín aplica a política de terra queimada a hora que cobrar polo produto que depreda a escasos metros da casa dos mes avós. O cal constitúe unha forma de explotación abusiva que ten que ver co prezo da luz.

Polo tanto iso de que a empresa que explota a central eléctrica e toda a infraestrutura que bebe do río está xerando riqueza, é faltar a verdade. No caso de Iberdrola, enriba de que a compañía que explota os embalses do Sil está domiciliada fiscalmente fóra de Galicia, os veciños pagan relixiosamente a esa empresa un prezo dos máis altos de Europa pola electricidade que sae do seu lado. O verdadeiro é que os habitantes en torno ao embalse están dando riqueza en cartos ao fisco dunha comunidade allea.

E para que O País Vasco ou Madrid se enriqueza a costa de galegos que tiveron a desgraza de contar coa modernidade dos embalses que serven para esquilmar a súas coitadas economías, antes houbo que pasar por expropiación forzosas, destrución de espazos naturais, desprazamentos de poboación, asolagamento de terra e morte de fauna e flora únicas.


Dacordo que estamos no terceiro milenio, o progreso polo que vale, e somos moitos e tamén hai que adaptarse aos tempos que corren, pero por favor que non corran como andan os contadores da luz para pagar a soldada dunha caterva de espoliadores que saen nalgúns casos da política para cobrarnos un recibo cada vez máis caro dunha enerxía veciña que non ven dos emiratos.


A eses que se lles enchen as bocas de enerxía sustentable, hai que recomendarlles que porque non aplican unhas tarifas sustentables no caso da enerxía que venden, e así farían pola riqueza dos seus semellantes, aínda que estes non se senten nos consellos das grandes corporacións de enerxías que son moitos millóns de persoas.

 Fotografía de © Roque Soto

9.9.15

 Fotografía © Reuters / Stoyan Nenov

Os refuxiados, un problema sen solución?

Confeso a miña ignorancia supina para entender algunhas situacións que, polo que vexo e escoito, se atopan encaixadas en calquera sociedade, pois a que estea libre de caer na desgracia que tire a primeira pedra. Nestes momentos que aumentan os miles e miles de persoas desprazadas que buscan en Europa a táboa de salvación, volve asaltarme a inquietude de non atopar resposta a tanto dor, miseria, destrución e morte.

E é que agora como tópico ao uso nos medios de comunicación se utiliza a típica frase de éxodo de refuxiados comparable ao da Segunda Guerra Mundial, frase relacionada preferentemente coas persoas que foxen da sanguenta guerra que destrúe Siria dende hai anos. Pero agora que comezan a aflorar xentes desesperadas que arriban a países europeos, é cando o problema empeza a preocupar aos dirixentes.
 
Pero o máis triste, é que a miña impotencia corre parella á dos encargados de xestionar as organizacións internacionais nacidas para solucionar as traxedias humanas que periodicamente provocan as guerras, desastres naturais e outras desgracias que afectan a millóns de habitantes do mundo. 

O memso secretario xeral da Organización de Nacións Unidas Ban Ki-moon recoñece que o fracaso da humanidade en responder con decisión ante unha traxedia incipiente, conduce a unha maior catástrofe coa escorrentada de miles de persoas fuxindo da violencia indiscriminada e a perda de numerosas vidas.
 
O titular da ONU apela aos gobernos, entidades da ONU e aos membros do Consello de Seguridade a transitar do concepto á acción pois a guerra de Siria é unha traxedia colosal e un símbolo vergonzoso das divisións internacionais.
 
Mais esa falta de acordo que se concreta nun conflito cuxas consecuencias agora se estenden cara ao vello continente, non é menos inquietante o ambiente bélico que viven outras zonas do mundo como pasa na República Centroafricana, República Democrática do Congo, Nixeria, Sahel, Sudan del Sur, Libia, Somalia, Yemen, Afganistán ou Iraq, entre outros lugares, onde ademáis dos milleiros de mortos que xerean tamén se producen millóns de desprazados.

Polo momento todo son tibias frases de boas intencións por parte dos líderes políticos. Unha delas concrétase na acollida dunha cota de refuxiados en cada país da Unión Europea, o cal ata o momento non se produciu, e soa a verba que leva o vento, pois estes días vense os problemas que están a ter as persoas en fuxida cando entran en territorios como os de Grecia, Macedonia ou Serbia, por poñer algúns exemplos. A violencia das forzas de seguridade, a presenza das mafias e os movementos xenófobos forman parte tamén da xeografía europea conde hai case 130 millóns de persoas en risco de probeza.

Por outra lado, estúdase unha contundente acción militar para rematar coa sangría do yihadismo, pero todo tamén son declaracións e algunhas accións que non conducen a nada. As ameazas de terrorismo indiscriminado seguen, e de cando en vez tradúcense nalgunha sanguenta acción que co paso do tempo se esquece deseguida.



Mentres noutros países árabes con altas rendas per cápita non fan nada porque no fondo apoian ese estado de cousas, entre eles o yihadismo pois mentres estea lonxe, é mellor aquilo de inimigo que foxe, ponte de prata. Arabia Saudí e algúns emiratos constitúen unha eiva que é tanto ou máis perigosa que o Estado Islámico.

Volvo ao principio, expreso a miña ignorancia pois só explico ao meu xeito o que pasa en parte do mundo, pero non propoño ningunha solución. Quizais sexa iso o que lles está a pasar a tantos políticos, pensadores e líderes. Outro día más transcorre para millóns de personas que levan o medo no corpo, o desespero da nada e a dor de non atopar a tranquilidade que merecen. Medo, desespero e dor que nos poden chegar algún día como a eles.

3.9.15

Metede as vosas fotografías polo cu

Se hai algo que me desacouga, é o cadáver dun neno xa sexa esnaquizado ou con aparencia de estar dormido. Talvez o motivo dese rexeitamento é que algunha vez fun neno amedentrado por un mundo que non comprendía.

Agora que semella que o entendo un pouco, ségueme provocando rexeitamento a actitude preeira da xente que se aproveita de calquera circunstancia para quedar ben, sobre todo, ante si, e, de paso facer caixa, porque a vida está moi, pero que moi crua, e hai que estar ao enxoito pois convén non mollarse moito non vai a ser que veña un aire que nos leve a ese lugar de onde non se volve máis.


Teño a certeza de que no meu deambular por este mundo, nunca sentín a necesidade de recrearme nas desgracias alleas. A vocación de hiena non me atrae, por iso maldizo os que con vontade obxectiva ou con necesidade de negocio se aproveitan dos corpos inertes para sacar tallada.

Se fose un deus, o meu raio fulminaríavos ao instante. Maldízovos. Como maldizo a quen pon á xente aos pés dos cabalos para salvarse eles e aos demais que lles dean. Como maldizo os que botan  aos seus semellantes aos leóns para divertirse. Xuro polos meus mortos que vos queimaría a todos. 

 Uns e outros, metede as vosas fotografías da morte polo cu.
Fotos Sam Rock
Creative Commons License This obra b